Boletín Oficial ESFeiro. Xuño 2026
CONTIDOS
- Vida Asociativa
- Honduras
- Mozambique
- Enlaces de interese
- Recomendación artística-cultural
- E proximamente …
- A ESFrase do mes
VIDA ASOCIATIVA
No mes de maio, dentro do programa ESF na Universidade, tivemos un faladoiro sobre Tecnoloxías para o ben común nos programas internacionais de cooperación en Honduras de ESF en Ribeira o 4 de maio, e outro na Facultade de Óptica de Santiago de Compostela o 6 de maio. O 22 de maio tivemos un Repair Café na Domus da Coruña cos compas do Banco de Electrónica Ética do Campus Elviña UDC e Bricolabs.
No programa de Mulleres Bravas, o 2 de maio publicouse en liña o artigo Total, se non o fan aquí vano facer noutro sitio... O 5 de maio emitiuse o podcast Pontes con Barracón Digital.
En ESF profesional, o 6 de maio publicouse o videopodcast Aprendizaxe e Intelixencia Artificial: un coloquio aberto para pensar o presente e o futuro da tecnoloxía, e o 12 de maio presentouse na nosa web a nova ferramenta dixital libre Revolution Domes para deseñar estructuras de Domos, grazas á financiación da AMTEGA. O 18 de maio tivemos un ciberfaladoiro sobre sistemas complexos. Xa o 22 de maio compartimos a devolución á comunidade do estudo de mapeo comunitario no Ecolectivo Vigo. Ademais, o 24 de maio asistiu xente de ESF ao VIII Congreso Galego de Comunidades de Montes de Allariz e o 28 de maio ao Foro Territorio Rural Resiliente da Cidade da Cultura de Santiago de Compostela. Celebramos Repair Cafés en Covelo e no Casino de Carballo o 2 de maio.
No programa Hackers Sen Fronteiras, tivemos a boa nova de que un dos nosos colaboradores, profesor de FP no IES Valga, mereceu en 2026 o Premio Galego de Educación para o Desenvolvemento e Cidadanía Global, na categoría de Secundaria, Bacharelato e FP, coa súa iniciativa de Xardín circular.
No programa PCR – Programa de Coñecemento Doutras Realidades, seguiu a formación ás participantes, como parte da preparación da nova edición. Estarán en Honduras dende principios de xullo a setembro. Seguro que están desexando marchar!
HONDURAS
En Honduras, dentro do eixo de traballo de dereito á alimentación con enfoque de soberanía alimentaria e defensa do territorio, que desenvolvemos coa nosa socia CODDEFFAGOLF, no programa de restauración de lagoas de inverno (que financia Xunta de Galicia e AECID), houbo xornadas de capacitación sobre metodoloxía ESCASAL. Tamén se impartiron unhas formacións a persoas novas das comunidades, e houbo un evento que nos fixo especial ilusión, coa entrega dun fondo semente a estructuras comunitarias tipo caixa rural. Aquí explicamos como funciona exactamente o mecanismo.
Dentro do mesmo eixo de soberanía alimentaria, pero no programa de fortalecemento de sistemas de alimentación, apoiado pola AECID, houbo unha feira gastronómica en Amapala, para compartir e poñer en valor a riqueza da gastronomía local.
Dentro do eixo de traballo de dereito á auga, estivemos apoiando o interesantísimo proxecto CADMIO, neste caso aproveitando a viaxe a Galicia da nosa representante país en Honduras, Raquel, que trouxo unhas mostras para analizar na Coruña. Tivemos moita presenza de actividades no marco deste eixo de traballo no XXXIV Congreso Centroamericano de Ingeniería Sanitaria y Ambiental, con até 4 relatorios sobre cartografía participativa, calidade de auga en comunidades rurais, o laboratorio da auga do sur ou o propio proxecto CADMIO.
MOZAMBIQUE
No mes de maio continuouse traballando na formación práctica para a realización de estudos de inundacións empregando o software IBER e no acompañamento na monitoria da seca coas Administracións Rexionais da Augas de Mozambique. Neste mes tamén se participou na avaliación do proxecto no ámbito das accións da cooperación española en Mozambique dentro do período 2021-2024. O proxecto contou cunha boa valoración e como exemplo concreto de valor engadido e boa práctica no ámbito do acompañamento técnico.
ENLACES DE INTERESE
Activismo e persoas
- Lucía Martínez, ganadera y apicultora de 27 años: «Coas vacas, as abellas e a tenda, cada día é unha sorpresa»
- Gumersindo Feijoo: “Os nosos fillos e netos vivirán menos se abandonan a dieta atlántica”
- Nunca nadie convence a nadie de nada
- ‘Reuníos’: el legado de esperanza de Arcadi Oliveres
- Mirar al campo para entender el conflicto capital-vida
- Criminalizar la protesta climática: la pesadilla kafkiana de Jorge Riechmann
- Alicia Valdés: “Nos hemos comido el anzuelo de que si los chavales están enfadados es por el feminismo”
- De las ‘kellys’ a las jornaleras: así es la red de mujeres que lideran las luchas sociales y desafían al viejo sindicalismo
Auga
Consumo responsable
Cooperación e ONGD
Educación para o desenvolvemento
- Alicia Valdés»Si no leemos en términos políticos lo que les sucede a los chavales, ya se encargarán otros de hacerlo en términos patológicos»
- ¿Y si el fin del mundo solo fuera nuestro principio? Una guía hopecore para no rendirse (como enfocar videoxogos e tamén valería para xogos de mesa para plantexarnos interaccións máis cooperativas, comunitarias e coidadosas que dean esperanza fronte as actitudes máis individualistas)
- Los alumnos ricos sacan cuatro cursos de ventaja a los pobres: la escuela fracasa al compensar la desigualdad de cuna
Enerxía e cambio climático
- Un estudio constata que el bono social eléctrico no llega a los hogares más vulnerables
- La relevancia del quién y el cómo para una transición energética justa
Iniciativas
- A Sala Rebullón celebra nove anos de música, compromiso e veciñanza. A única sala de concertos en Galiza xestionada por unha comunidade de montes
- Hortos urbanos en plena reserva da biosfera: a agricultura ecolóxica consolídase ás beiras do Rato
- NadieMeLlamaGallina.com. Tenda de reparacións de electrónica en Vigo, con manuais e titoriais na súa web
- Rede Galega de Sementes
Investigación para o desenvolvemento
- O CISPAC colabora en Senra Viva, un laboratorio vivo para repensar a relación entre aldea, cultivo e monte
- Agency and directionality in circular futures: Evidence from a serious game–based scenario exploration
Mundo
- BOLIVIA: veinte días de protestas y continúan los bloqueos, apoyo de EE. UU. al gobierno y pedidos de tregua
- HONDURAS: Hondurasgate: unha trama de EEUU e Israel para eliminar ás esquerdas en Latinoamérica
Pobreza e exclusión
- La regularización tranquila
- Desahucios en Galicia: incertidumbre ante el fin de la moratoria y falta de datos desde la Xunta
- Estudio sobre discapacidad y soledad no deseada en España
Políticas e modelos de desenvolvemento
- Half of Europe’s towns and villages have fewer residents than 60 years ago
- Más bienestar, menos beneficios: la Economía del Bien Común, el modelo que desafía la lógica del capitalismo
- A economía social e solidaria reivindícase en Santiago como alternativa real ao modelo económico actual
Soberanía alimentaria e defensa do territorio
- A Plataforma en Defensa de Corcoesto revive tralo intento da Xunta de reiniciar a mina de ouro
- Unha investigación revela que a Comisión Europea «ignorou» a avaliación negativa da mina de Doade
- Cando os fertilizantes se tornan xeopolítica: leccións da historia para a gobernanza do nitróxeno
- Un pueblo gallego se rebela contra la construcción de una presa en un glaciar rocoso de 100.000 años
- Asfixiados: cómo los pequeños ganaderos se ven acorralados por grandes corporaciones en toda Europa
- Fresas y ladrillos fuera de los mercados. Amaia Pérez Orozco
Tecnoloxías da Información e Comunicacións (TIC)
- Claves do informe “2026 State of Open Source Report”
- Una propuesta ética frente al mundo oscuro de Palantir
- El fascismo digital, cuando el capital monopolista se une a la extrema derecha
- Derechos digitales: un debate que ya no podemos aplazar
- Is AI Profitable Yet? Tracking the spend and revenue of frontier AI companies
- Programa «Se nos ha ido de las manos» en TVE. Episodio «El activo eres tú«. ¿Cómo se comercia con nuestros datos personales? ¿Qué implica aceptar las cookies? ¿Quién gana dinero con toda la información que regalamos cada día en internet sin apenas darnos cuenta?
Tecnoloxía para o ben común
- Low-tech Magazine: The Uncompressed Book Series
- Un dos muíños de Quenxe, en Corcubión, volve moer despois de máis de 50 anos en silencio
RECOMENDACIÓN ARTÍSTICA-CULTURAL
Este mes vimos coa primeira canción en galego dun dúo xa bastante coñecido, Escuchando Elefantes. A súa canción Arder seguro que non te deixa indiferente.
E PROXIMAMENTE …
Temos un novo apartado na nosa páxina web, onde se pode ver a axenda de próximos eventos ESFeiros ou que nos parecen interesantes pola temática. Ademais: 2 de xuño:
- 2 de xuño: Día Nacional da Doazón de órganos, tecidos e células
- 3 de xuño: Día Mundial da Bicicleta5 de xuño: Día Mundial do Medio Ambiente
- 8 de xuño: Día Mundial dos Océanos
- 12 de xuño: Día Mundial contra o Traballo Infantil
- 12 de xuño. Formación sobre multiculturalidade e proxectos de cooperación internacional. Escola Técnica Superior de Enxeñería de Santiago de Compostela. Campus Sur. 17 a 20. Local de estudantado. Inscrición escribindo a sergio[arroba]isf.es
- 17 de xuño: Día Mundial de Loita contra a Desertificación e a Seca
- 19 de xuño de 19:30 a 21h. Ciberfaladoiro «Comunidades enerxéticas: traendo a gobernanza enerxética aos territorios». Inscrición escribindo a sergio[arroba]isf.es
- 20 de xuño: Día Mundial das Persoas Refuxiadas
- 23 de xuño: Día Internacional das Mulleres na Enxeñería
- 25 de xuño: Día da Xente do Mar
- Semana 13 ao 17 de xullo. ESCOLA DE VERÁN SOBRE TECNOLOXÍAS DIXITAIS LIBRES. Cada día, varios faladoiros e obradoiros de balde de temáticas diversas. +INFO E INSCRICIÓNS
Para máis info sobre cursos e eventos en Galicia consulta a Axenda Solidaria e as formacións da Coordinadora Galega de ONGD
A ESF-RASE DO MES
Cando temos medo, perdemos toda capacidade de análise e reflexión; o noso medo paralízanos. Ademais, o medo sempre foi o motor da represión de todos os dictadores.
Marjane Satrapi, á que este mes queremos adicar unha lembranza especial polo seu pasamento. Novelista gráfica e cineasta, coñecida pola súa magnífica obra «Persépolis».