Posts

Patrimonio e software libre na educación secundaria: mapatón no IES Castro da Uz, As Pontes.

Un Mapatón é unha reunión organizada de persoas para agregar datos a OpenStreetMap (que nos gusta definir como unha sorte de “wikipedia xeográfica” onde todo o mundo pode aportar). Este pode ser un proxecto para mellorar o mapa dunha área local, ou para a axudar ós equipos de resposta en terreo durante un desastre, ou un proxecto de mapas precisos para respostas humanitarias en curso ou futuras.
Esta actividade serveu para facer unha pequena aproximación á enxeñería civil, cartografía, Software Libre e Patrimonio Cultural para alunado de 4º de ESO do IES Castro da Uz, en As Pontes. A idea inicial era facela nunha xornada, cunha parte de mañá onde se fixera unha breve introdución á recollida de datos en campo e a propia saída a campo, e pola tarde o procesado e envorcado de datos. Finalmente, por cuestións climatolóxicas, houbo que facer a parte de saída de campo o 2 de xuño, e o procesado de datos o 7 de xuño.

Levouse a cabo unha formación en ferramentas de edición de mapas libres, especificamente OpenStreetMap e, como nun traballo real, na saída fíxose unha recollida de datos no terreo, ademais de ter a oportunidade de coñecer mais sobre os distintos elementos do patrimonio cultural que se poden observar nas parroquias pontesas de San Xoán do Freixo e de Somede.


Despois da saída de campo, a sesión de edición e subida a rede OpenStreetMap de distintos fitos patrimoniais do entorno, serveu tamén para sensibilizar sobre a importancia do seu coidado e catalogación.


Sobre esta base fíxose incidencia na importancia e potencia da cooperación como ferramenta de desenvolvemento humano, aportando un exemplo práctico e real. Ademais, tamén se espera ter contribuído a aumenta o interese dos rapaces e rapazas polo voluntariado neste tipo de proxectos de coñecemento do entorno, a construción colectiva empregando ferramentas abertas e a promoción da cultura libre con datos públicos e accesibles (impulsando outro tipo de licenzas de uso, como poden ser as de Creative Commons).

Para coñecer o itinerario patrimonial realizado e outros detalles se pode consultar este guión.

Bancos de Reciclaxe Electrónica. Software Libre contra a fenda dixital

Cando se está cumplindo un ano do primeiro tele-obradoiro sobre darlle nova vida a vellos ordenadores, que logo desembocou na conformación do Grupo de Apoio Mútuo Dixital, queremos contarvos que a cousa seguiu rodando até conseguirmos montar un Banco de Reciclaxe Electrónica.

O Banco de Reciclaxe Electrónica ESFeiro botou andar no noso local na Escola de Enxeñería de Camiños no campus de Elviña (A Coruña) durante o mes de abril. Esperamos facer algúns obradoiros chulos de cacharreo nel, ademais de colaborar coa ONG Ecos do Sur para pechar a fenda dixital con familias que precisen máquinas e que ademais queiran aprender a cacharrear con GNU-Linux. De momento, contamos co apoio financeiro dunha subvención do IRPF da Xunta de Galicia, e o espazo que podedes ver na foto nunha esquiniña da nosa oficina. Se tes algún material informático que queiras doar e estar pola zona da Coruña (tamén recollemos puntualmente en Ourense), escrebe a

bancoreciclaxecoruna@galicia.isf.es

Ademais, se queres colaborar botando unha man revivindo equipos e aprendendo os fundamentos do “cacharreo”, tamén podes escreber!!

Outra boa nova é que tamén estaremos tamén apoiando un banco similar que se estivo formando en Vigo, na Escola de Telecomunicación, con persoas da asociación IEEE colaborando con ACCEM. Así que, se estás na zona de Vigo, podes contactar neste formulario.

Non nos esquecemos do decano destes bancos de reciclaxe con software libre, o que xestiona a asociación Aberteo, se estás na zona de Santiago de Compostela.

Se sabedes dalgún banco máis en Galicia deste estilo, onde o uso de software libre sexa innegociable, avisade!

FORA FENDA DIXITAL!!!!

Presentación Estratexia Galicia Dixital 2030 da Xunta de Galicia

Hoxe estivemos na presentación da Estratexia Galicia Dixital 2030 #EGD2030. Interésanos moito participar no deseño destas ferramentas estratéxicas, se ben aínda hai unha eiva na incorporación de organizacións do sector non lucrativo e dos DDHH nestes temas tecnolóxicos. Pero esa é precisamente o tema que nos apasiona, así que temos algunhas preocupacións con respecto a esta estratexia, que comentamos a continuación:

  • Contémplase como parte esencial da estratexia os #OpenData ou datos abertos (tamén nos xeográficos) dos levantados con fondos públicos?
  • Como se protexerá a privacidade das persoas (p.e. no eido sanitario)?
  • Vanse favorecer empresas locais e software libre, ou vaise seguir a apostar pola contratación de empresas que non deixen coñecemento no territorio?
  • Como se apoiará á tecnoloxía para as persoas (coas persoas e a vida no centro)?
  • Como se traballará a transparencia na contratación das empresas que implementen estes programas. Tratarase de buscar sempre que sexa posible alternativas endóxenas que realmente creen tecido xenerador de ideas e empregos en Galicia?
  • No Consello Asesor van estar entidades da sociedade civil con enfoque de dereitos humanos? Como se involucrán eses axentes sociais que se mencionaron? Como se incorporarán eses debates éticos?
  • No código ético desenvolvemento transformacion dixital galicia como se elaborará? Como se introduxeron os ODS e axenda 2030 neste plan?

Por todo isto, hai, para nós, unha serie de principios e valores que deberían sustentar a estratexia (non sabemos aínda se se explicitaron como tal na estratexia, pronto o veremos):

Transparencia, da que se derivaría os datos abertos e a participación de entidades da sociedade civil.

– Defensa da privacidade

Non deixar a ninguén atrás (e diso deriva a loita contra a fenda dixital, pero tamén a ética algorítmica que xenera, por exemplo, sesgos de xénero ou raza en moitas aplicacións).

Soberanía tecnolóxica e desenvolvemento endóxeno (ainda que falemos de comunicacións globais, seguir conectadas a terra, como se facía referencia falando da Xeneración Nós)

Sustentabilidade. Menos é máis, non todo son máis e máis megas e a dixitalización como fin en si mesmo. Deste tema vense reflexionando xa hai tempo en eidos como a soberanía alimentaria.

Galicia podería ser referente na implantación de valores de posta da dixitalización ao servizo de todas as persoas e do planeta. O presidente Alberto Núñez Feijóo fixo precisamente referencia de valores no seu discurso de clausura, falando da elaboración que se fará do Código Ético. Esperamos que non se convirta nun documento “descafeinado” e baleiro. Esperamos que para a súa elaboración se abran espazos para organizacións como a nosa.

É momento de falar de ética tecnolóxica, para facer fronte a problemas xa coñecidos como os sesgos na IA, tecnoloxía abertas á cidadanía para que se produza unha reapropiación tecnolóxica e a corresponsabilidade no seu uso, deixando de separar ás persoas usuarias do xeito de construír tecnoloxía e de xestionala, tanto no eido técnico como no da gobernanza da tecnoloxía e da súa implementación. A palabra persoas foi unha das máis mencionadas na presentación, quedámonos con iso polo momento.

Únete ao noso Grupo de Apoio Mútuo Dixital

Dende que organizaramos o “1º Tele-obradoiro de ESF: como darlle nova vida a vellos ordenadores para uso educativo de nenas e nenos”, xa tivo lugar outro máis e ademais vimos en constituir o que chamamos Grupo de Apoio Mútuo Dixital. É o xeito que se nos ocorreu para darlle continuidade a esta iniciativa, onde colabora xente de ESF e tamén doutros movementos como BricoLabs, así como persoas individuais que se acercan a aportar e a aprender. Calquera persoa, sexa cal sexa o su grao de coñecemento nestes temas informáticos, pode participar. Para empezar a participar é necesario simplemente enviar un mail a info[arroba]galicia.isf.es indicando o desexo de participar no Grupo de Apoio Mútuo Dixital.

Os obxectivos seguen a ser os mesmos que cando fixemos o primeiro tele-obradoiro. Eses ordenadores vellos que temos por casa pódennos ser útiles con esta situación de “escola na casa” (que se pode ademais prolongar no futuro), así que queremos darlles unha nova vida. Con esta actividade queremos:

O xeito de traballo é facer encontros periódicos en liña (normalmente xoves de 22:30 a 23:30) onde compartimos algún consello ou procedemento que nos pode axudar a recuperar algúns destes aparatos que temos por casa, para logo que cada quen na súa casa poida argallar. Nun grupo de telegram ou vía email se pode plantexar calquera dúbida para ir solucionando, ou se non esperar ao seguinte encontro en liña. Esperamos a medio prazo poder facer tamén encontros presenciais en distintos lugares onde sexa necesario.

Aquí se pode ver un video dos que se comparten nas quedadas en liña, neste caso sobre como crear un pendrive cun sistema operativo Lubuntu (de sofware libre e moi lixeiro) que permita facer funcionar unha computadora vella (e mesmo aínda que non teña disco duro!).

Lanzamos un servizo de videoconferencia libre, seguro e responsable

Desde Enxeñaría Sen Fronteiras ofrecemos un servizo de videoconferencia alternativo aos ofrecidos polas multinacionais. Trátase dun servizo seguro, baseado en software libre e gratuíto, que creemos necesario polo forte auxe das comunicacións online durante os últimos meses e as dúbidas xurdidas ao redor de aplicacións como Zoom.

Nos últimos días puxemos a disposición da sociedade un servizo de videoconferencia, equivalente a outros servizos comerciais de uso xeneralizado como son Zoom, Skype ou Hangouts. Este servidor está dispoñible para o uso de colectivos sociais ou asociacións, ou particulares que necesiten comunicarse a distancia ou por motivos do actual confinamento.

O acceso á ferramenta realízase a través de este enlace desde calquera navegador. En dispositivos móbiles, é posible ademais acceder desde a app que podedes descargar en esta web ou nos repositorios dispoñibles para Android ou iOS. Aínda que o uso do servizo é moi intuitivo, publicamos ademais un manual de uso.

O noso obxectivo é proporcionar un servidor confiable e seguro para a realización de reunións, charlas e conferencias, que supoña unha alternativa aos servizos de grandes empresas nos que nos que os nosos datos son tratados como mercadoría e utilizados para o beneficio económico. Para alcanzar estes obxectivos fixemos unha aposta por tecnoloxías e comunicacións libres, así como pola descentralización de servizos, continuando a nosa aposta pola soberanía tecnolóxica.

O servizo que ofrecemos baséase no software Jitsi Meet, parte dun ecosistema de aplicacións de videoconferencia baixo a licenza libre Apache 2.0. Isto implica que o software pode usarse para calquera propósito, distribuírse, modificarse, e distribuír as versións modificadas. E é o que fai posible que en ISF poidamos instalalo nos nosos servidores e ofrecer este servizo.

Podes confiar neste servizo na medida en que confíes en ISF, pois o servizo é operado e mantido polo noso Grupo de Sistemas de Información (GSI) e o noso socio tecnolóxico Freedom for Knowledge and Technology (F4KT). Ademais, ao estar o código fonte publicado e ser auditable, esta garantido que non inclúe ningunha porta traseira intencionada, converténdoo nunha das opcións máis seguras na actualidade. Pola nosa banda, adquirimos o compromiso de que reteremos a mínima información sobre quen usen o servizo e polo mínimo tempo dispoñible. O único que se almacena é a dirección IP de quen se conecta con propósitos de mantemento do servizo . En ningún caso esta información almacénase máis de quince días, e só é accesible para o grupo de GSI e F4KT. Todo iso recóllese en nosa Politica de privacidade.

O uso da ferramenta é gratuíto aínda que si queredes contribuír ao mantemento da mesma podedes facervos simpatizantes da nosa federación de asociacións para que podamos seguir traballando e ofrecendo estes servizos, a través da sección Participa da nosa web.

Tele-obradoiros de ESF: como darlle nova vida a vellos ordenadores para uso educativo de nenas e nenos I

O vindeiro mércores 27 de 18 a 19 h teremos un pequeno obradoiro de iniciación sobre Recuperación de vellos ordenadores para uso educativo de nenos e nenas que, nesta situación de alarma, teñen que seguir as aulas a distancia.

Eses ordenadores vellos que temos por casa pódennos ser útiles agora con esta situación (que se pode ademais prolongar no futuro), así que queremos darlles unha nova vida. Con esta actividade queremos:

A idea é que esta sexa unha sesión inicial online para crear un grupo de apoio mútuo, onde as participantes teñan persoas de referencia que as acompañen nesta recuperación de elementos informáticos vellos. Así, daráselles apoio técnico e haberá reunións periódicas para compartir as dificultades e éxitos. Se a cousa ten aceptación, cando se poida se poderían organizar tamén algúns obradoiros presenciais en distintas zonas de Galicia.

O obradoiro é de balde, pero hai que apuntarse antes do vindeiro 26 de maio en info[arroba]galicia.isf.es

A ONGD que migrou ao software libre

Deixamos aquí o enlace ao podcast que dende Mancomún nos fixo Jorge, onde contamos a importancia do software libre para unha ONG de cooperación ao desenvolvemento como nós, e como foi o noso proceso de migración. Grazas por contar connosco!

Ya se puede descargar la aplicación de cartografía colaborativa ambiental SIROS

Aspecto en el play store

Dentro del programa de soberanía alimentaria y defensa del territorio que Enxeñería Sen Fronteiras Galicia desarrolla en la zona del Golfo de Fonseca en Honduras, junto con el Comité para la Defensa y Desarrollo de la Flora y Fauna del Golfo de Fonseca (CODDEFFAGOLF), y la cofinanciación de Cooperación Galega de la Xunta de Galicia  para desarrollo principal y Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo para divulgación y formación, se ha creado y se está impulsando la aplicación SIROS (que viene del mismo vocablo lenca que significa “pájaro”). Se trata de una aplicación móvil (disponible de momento solo para Android) desarrollada conjuntamente por Emapic y Sixtema en colaboración con CODDEFFAGOLF y ESF para facilitar la identificación colaborativa de lugares naturales de especial interés y de vulnerabilidades ambientales, en principio solamente para Honduras. Mediante dos mapas independientes los usuarios pueden aportar diversa información sobre dichos lugares naturales y vulnerabilidades, incluyendo fotos y vídeos, con el fin de darles visibilidad y concienciar a la población sobre la importancia de preservar nuestro entorno ambiental. Esto se puede hacer de forma anónima. Si además el usuario tiene una cuenta de Emapic, éste puede comentar o valorar las aportaciones realizadas por otros usuarios, con el fin de que se puedan obtener apoyos acerca de la veracidad de la información indicada.

Se trata de una herramienta basada en software libre, de la que se ha venido dando formación a personas de distintas entidades del Golfo de Fonseca en los últimos meses (entidades ambientalistas, e incluso la policía y la fiscalía que investigan delitos ambientales), y que ya está disponible en play store gratuitamente.

Presentación a fiscalía y policía