Boletín Sonoro ESFeiro. Inverno 2026

Chega o Boletín Sonoro do Inverno de 2026. Este é un programa de ESFRadio, podcast da Asociación Enxeñería Sen Fronteiras Galicia.

O formato por estación do boletín sonoro consiste en programas un pouquiño máis longos que cando era mensual (agora son uns 15 minutos), pero con máis contexto das actividades que vos contamos, e tamén das novas que nos chamaron a atención.

O boletín o esquema dos boletíns escritos de cada mes, falando das actividades realizadas en Galicia, en Honduras, en Mozambique, escolma de novas que nos chamaron a atención, recomendación artística (desta volta unha película), datas vindeiras de interese e a ESFrase do trimestre.

Pódese ver a información deste boletín sonoro ampliada nos BOE dos pasados outubro, novembro, decembro de 2025 e xaneiro 2026.

Escoitao aquí

Violencia por parte das compañías de telefonía

Se fai un par de meses vos traiamos un caso de violencia administrativa, hoxe traémosvos un de violencia por parte da empresa privada. En concreto das compañías telefónicas, e tamén de forma secundaria por parte de compañías financeiras e das cobradoras de morosos.

Alá polo 2021, un compañeiro de Enxeñería Sen Fronteiras decidiu mudar a compañía coa que tiña contratado o servizo de fibra no seu domicilio. Fixo os trámites requiridos, que foi comunicarllo á compañía e devolver o rúter, e esta deulle un xustificante de acordo co cal devolvera correctamente o equipo. Menos mal que o noso compañeiro conservou este xustificante.

Aos poucos meses do cambio comezou a recibir cartas ameazantes reclamándolle unha suposta débeda coa compañía por non ter devolto o rúter. Estas cartas chegaban de múltiples empresas de cobradores de morosos. Ademais, recibía tamén chamadas nas que, de foi malas formas, lle reclamaban o pago desa débeda. O primeiro que lle chamou a atención é en cada carta e en cada chamada o valor da débeda subía ou baixaba. Nin que cotizara en bolsa. O que era constante era o estilo: explicábase a débeda, o importe e a conta bancaria á que debía aboarse. Tamén se indicada que en caso de non pagala, iríase aplicando un interese que aumentaría dita débeda, podendo derivar nun proceso xudicial.

Antes tal acoso, o noso compañeiro foi á tenda na que devolvera o rúter para que lle aclarasen a situación. Alí comprobaron que efectivamente devolvera o rúter correctamente (ademais de que o noso compañeiro tiña o xustificante), e que a débeda non procedía. O proceso de cartas e chamadas continuou, ata que despois de acudir un par de veces á tenda estas cesaron, polo que o noso compañeiro desentendeuse do tema.

Cal é a súa sorpresa cando, fai este ano (é dicir, xa pasaran tres anos dende que cesaran as cartas e as chamadas) , ao intentar solicitar a tarxeta desconto dunha gasolineira, esta veulle denegada. Púxose en contacto coa entidade financeira que a emitía pero esta, de moi malas formas, non lle quixo aclarar a razón da denegación. Unha semana despois volveu recibir unha carta dunha empresa de cobro a morosos reclamándolle a famosa débeda da que xa falamos. E aí foi onde atou cabos. Buscou por internet como ía isto das listas de morosos, e cal é a súa sorpresa cando se decatou que levaba tres anos na lista de morosos da ASNEF. Aí lembrouse tamén que no seu día lle denegaran a tarxeta dun supermercado, inda que daquelas non lle deu máis importancia.

O primeiro paso foi poñerse en contacto coa entidade responsable da lista de morosos, solicitando a baixa desta. A pesar do que indica a lei orgánica de protección de datos, en ningún momento se lle comunicou a súa inclusión (con nome a apelidos) no listado, cos danos e prexuízos ocasionados. Aos poucos días de solicitar a eliminación, a entidade responsable da lista de morosos confirmoulle a súa baixa, xa que a compañía de telefonía non aclarara o motivo da súa inclusión.

Tras isto, o noso compañeiro acudiu á Oficina do Consumidor do seu consello, quen lle asesorou de moi boa forma sobre como proceder. Meses despois, o Instituto Galego de Consumo e de Competencia comunicoulle a resolución do conflito a favor do noso compañeiro. Achegou tamén unha carta da compañía na que, sen admitir o erro cometido e o dano e prexuízo causado, procedía a anular a (falsa) débeda do noso compañeiro.

Deste caso podemos sacar varias conclusións:

  • A impunidade coa que operan as grandes compañías de telefonía, xa que salvo que noso compañeiro intente continuar o proceso por outra vía, á empresa non lle suporá ningunha consecuencia. Compañías que, por certo, se reparten entre practicamente catro o oligopolio de internet a nivel estatal (e incluso supraestatal),co impacto que iso supón para a nosa soberanía dixital.
  • A lacra que supón para a sociedade estas empresas de cobro de débedas que operan ao borde da lei acosando sen límites ás persoas.
  • A mala praxis coa que tamén operan as grandes financeiras, xa que está claro que no caso da solicitude da tarxeta da gasolineira, a propia compañía probablemente lle comunicou á empresa de cobro de morosos que o noso compañeiro tiña unha débeda con outra entidade, a ver se rascaban algo. É moita casualidade que despois de anos sen recibir cartas nin chamadas, xusto volva a recibilas unha semana despois.
  • E por último e máis importante. A importancia de seguir dispoñendo de servizos públicos de calidade, como a Valedora do Pobo ou as Oficinas de Consumo, que protexan aos cidadáns dos abusos da administración e das empresas, respectivamente. E xa non só que existan estes servizos públicos, se non que se lles garantan as súas plenas competencias para poder defendernos e asesorarnos.

Clics Seguros en Zas segue camiñando

Que alegría nos deron a pasada semana en Zas!

O proxecto gañador do II Concurso de Iniciativas Didácticas sobre Tecnoloxía para o Ben Común, resultou tamén gañador de nada menos que dun premio a nivel nacional polo Ministerio de Educación.

Clics Seguros en Zas, impulsado pola profesora Lorena Cerdeiro Núñez, involucrou a todo o alumnado do CPI de Zas e parte da veciñanza nun proxecto que continúa a desenvolverse dende o 2024, no que se desenvolve unha campaña cunha serie de recursos para educar sobre os riscos e usos no eido dixital.

Acadaron con esta iniciativa un primeiro posto na súa categoría dos I Premios Nacionales a Experiencias Educativas que fomentan la Competencia Digital del alumnado. Parabéns a todas as persoas que o fixeron posible!!

Deixamos a continuación algunhas novas que saíron nos xornais:

Deixámosvos tamén o enlace á páxina web do proxecto, que continúa medrando.

Unha vez máis, moitos parabéns ao CPI de Zas.

BOE

Boletín Oficial ESFeiro: xaneiro 2026


CONTIDOS

  • Vida Asociativa
  • Honduras
  • Mozambique
  • Enlaces de interese
  • Recomendación artística
  • E proximamente …
  • A ESFrase do mes

VIDA ASOCIATIVA

    Decembro foi un mes intenso en Galicia. 

    Dentro do programa de ESFprofesional, organizamos a  primeira edición do Concurso de Iniciativas de tecnoloxía para o ben común aplicadas ao eido profesional, e premiouse unha iniciativa da agrupación forestal A Croa, de Camariñas, que se levará a cabo en 2026, sobre uso de aplicacións de software libre para xestión participativa de montes abandonados, así como outro de robótica hospitalaria para humanizar a atención sanitaria, do Colexio Profesional de Enxeñería Informática. Tamén compartimos o estudo sobre tecnoloxía para o ben común na Economía Social e no eido profesional da enxeñería en Galicia que fixemos en colaboración con Ao Paso. Tamén fixemos un novo podcast temático de ESFRadio, neste caso falando con persoas de diversas disciplinas para saber “Por que Altri Non?“. Varias persoas da base social participaron na manifestación de Altri Non en Santiago, convocada pola Plataforma Ulloa Viva e a Plataforma de Defensa da Ría de Arousa. Ademais, tivemos presenza no Congreso Galego de Economía Social e Solidaria en Carballo. Tivemos a boa nova da celebración dun Repair Café en Covelo, onde hai un grupiño de persoas con moito interés en mover estes temas. Seguro que haberá máis!

    No programa Hackers Sen Fronteiras (tecnoloxía para o ben común no ensino secundario galego), rematou a Fase 2, e tivemos o encontro final co profesorado colaborador. Aquí podedes ver unha crónica, onde ademais hai un resumo do acadado nestes xa 5 anos do programa. Tamén houbo un Repair Café no IES Rosalía de Castro de Compostela. Tamén houbo encontros do grupo  Mulleres Tecnólogas para organizar o 3º encontro da rede de alumnas tecnólogas, que tivo lugar tamén ao final desta fase que rematou. Encheunos de orgullo o dobre premio nacional para centros de Zas por fomentar as competencias dixitais (o IES gañou tamén o premio Hackers Sen Fronteiras 2025).

    No programa ESF na Universidade, participamos no Grupo focal proxecto D-PATTERN sobre a xestión urbana da auga e depuración descentralizada en zona de Santiago. Tamén houbo un encontro formativo con alumnado e colaboradorxs do novo Banco de Reciclaxe de Compostela, que está na Escola Técnica Superior de Enxeñería, no Campus Vida. Tivemos ademais un encontro en liña para organizar un proxecto de Aprendizaxe-Servizo no Mestrado de Videoxogos da UDC en Ferrol, e un obradoiro presencial na Escola Politécnica Superior de Enxeñería de Lugo para probar co alumnado o xogo Comuneiras, xogo didáctico de Montes Veciñais en Man Común. Pasámolo xenial!

    No programa Mulleres Bravas tivemos o segundo encontro en liña Soberanía Dixital Galicia-Honduras, coas compañeiras de Barracón Dixital. Tamén houbo un faladoiro con alumnado do Grao de Administración Pública nun proxecto de Aprendizaxe-Servizo

    Tivemos tempo de compartir reflexións sobre temas variados, como un artigo ben interesante dando voz a persoas expertas sobre Que facer cos incendios en Galicia, ou sobre a alma autoxestionaria de Galicia e e xestión comunal.  

    Houbo ademais un encontro de base social en Vigo e, como xa e tradición, a finais de mes tivemos un almorzo da base social na Coruña, e o gran encontro de Nadal, con xantar incluido, en Compostela. Tempo para reflexionar e mirar o futuro, e para celebrar o pasado.


HONDURAS

    No eixo de traballo de Soberanía Alimentaria e defensa do territorio, coa nosa socia CODDEFFAGOLF, houbo no programa de Restauración de lagunas de invierno, unha actividade de monitoreo biolóxico e outra de monitoreo hídrico. No programa de marisqueo, organizouse unha mesa de mulleres marisqueiras.

    No eixo de traballo de Dereito á Auga, tivemos coa nosa socia Mancomunidade NASMAR, a boa nova da inauguración do sistema de auga e saneamento na comunidade de Tres Piedras (municipio de El Triunfo). Ademais, agradecimos a invitación como observadoras na asemblea extraordinaria da nosa socia no programa de apoio á xestión comunitaria da auga, a Asociación Hondureña de Juntas de Agua y Saneamiento.

    Aproveitamos para darlle dende aquí a despedida á nosa compa Sandra, do equipo técnico de Honduras, e desexarlle moita sorte nos novos camiños que emprenda.


MOZAMBIQUE

    No mes de decembro tivo lugar unha nova visita técnica a Mozambique na que na que se traballou coa Administración Regional de Aguas do Sul (ARA Sul) na continuación da formación práctica para a realización de estudos de inundacións empregando o software IBER. Con estas formacións perséguese que a ARA Sul teña capacidade para desenvolver pola súa conta devanditos estudos. Durante o mes de decembro tamén se traballou coa ARA Centro nos primeiros pasos para que no 2026 acompañe a ARA Sul nas formacións relacionadas con inundacións. Ademais, no mes de decembro traballouse na monitoria da seca coas 3 ARAs e avanzouse, cos departamentos xurídico e técnico da ARA Sul, na análise da situación normativa vinculada a xestión de inundacións.


ENLACES DE INTERESE

Activismo e persoas

Auga

Consumo responsable

Cooperación e ONGD

Educación para o desenvolvemento

Enerxía e cambio climático

Iniciativas

Investigación para o desenvolvemento 

Mundo

Pobreza e exclusión

Políticas e modelos de desenvolvemento

Soberanía alimentaria e defensa do territorio

Tecnoloxías da Información e Comunicacións (TIC)

Tecnoloxía para o desenvolvemento humano


RECOMENDACIÓN ARTÍSTICA

    Este mes toca escultura. Arte feita do que o mar xa non quere: así son as ‘Especies varadas’ de Sergio Ordóñez


E PROXIMAMENTE …

    Temos un novo apartado na nosa páxina web, onde se pode ver a axenda de próximos eventos ESFeiros ou que nos parecen interesantes pola temática. Ademais:

  • 1 de xaneiro: Día do Dominio Público
  • 12 de xaneiro: Día internacional polo decrecemento
  • 17 de xaneiro. Tercer sábado de xaneiro. Día da Loita da Veciñanza Comuneira na Defensa do Monte Veciñal
  • 26 de xaneiro: Día Mundial da Educación Ambiental
  • 28 de xaneiro: Día Europeo da Protección de Datos
  • 30 de xaneiro: libraría A Tobeira de Oza. A Coruña. 17:30-20:30h
  • 2 de febreiro: Día dos Humedais

   Para máis info sobre cursos e eventos en Galicia  consulta a Axenda Solidaria e as formacións da Coordinadora Galega de ONGD


A ESF-RASE DO MES

    Un sorriso amable, unha palabra prometedora, un pouco de calor no corazón, unha perspectiva humana, a liberdade ou, máis ben, o dereito que posúe o individuo a escoller el mesmo o camiño por onde se adentrará, sen corda, nin cadea, nin barreiras. Foi necesario moi pouco, mais ese pouco é todo. Se conseguides cambiar o clima da vosa aula, se deixades que se desenvolva a libre actividade, se sabedes quentar un pouco os corazóns cun raio de luz que suscite a confianza e a esperanza, superaredes o traballo de soldado e o voso traballo renderá ao cento por cento. 

Célestin Freinet. Pedagogo   

Que facer cos incendios en Galicia? 5 expertas opinan

Este ano, trala vaga de incendios que asolou moitas zonas do noroeste da península, quixemos pararnos a reflexionar máis polo miúdo sobre este fenómeno.

Como parte do noso programa de Tecnoloxía para o Ben Común no eido Profesional da Enxeñería e da Economía Social (ESFPro), encargámoslle a Lucía Ferro, colaboradora de ESF que lle tiña moitas ganas a este tema, que entrevistase a persoas de distintos ámbitos e disciplinas para ver as súas aproximacións.

Lucía falou con

  • Emilio Díaz Varela (profesor de ordenación do territorio na USC)
  • Mar Pérez Fra (economista especializada no ámbito da política agraria e profesora na USC),
  • Isabel Villalba Seivane (secretaria xeral de SLG),
  • Sandra Otero Sanmiguel (enxeñeira forestal na empresa privada)
  • Lourenzo Fernández Prieto (catedrático de historia contemporánea da USC )

As compañeiras de O Salto e de El Salto tiveron a ben publicar o artigo en dúas partes, en galego e castelán. A continuación podedes velos, como parte dese material para reflexión máis pausada que estamos tratando de promover neste fin de ano (como o podcast sobre Altri ou lectura sobre xestión comunitaria dos bens).

Galego

Castelán

(Fotografía de Lucía Ferro)

Estudo sobre tecnoloxía para o ben común na Economía Social e no eido profesional da enxeñería en Galicia

Ao longo dos últimos meses, estivemos analizando, man a man coas compas de AoPaso, a presenza da tecnoloxía para o ben común e os dereitos humanos nos ámbitos profesionais da enxeñería e a economía social de Galicia, como parte do Programa ESFPro.

Velaquí algunhas das conclusións do estudo:

1️⃣ Existe moito interese pola tecnoloxía para o ben común
2️⃣ A aplicación de boas prácticas está condicionada polo custo económico e polo descoñecemento de ferramentas e conceptos clave.
3️⃣ As persoas vinculadas coa economía social amosan unha maior conexión entre valores persoais e organizacionais.
4️⃣ Os colexios profesionais piden formación específica sobre tecnoloxía para o ben común e dereitos humanos.
5️⃣ Hai moita disposición para traballar en rede.

Cara aí camiñaremos!

Se queres sabelo todo, descarga o estudo AQUÍ

ESFpro conta co financiamento da Xunta de Galicia, a través de Cooperación Galega e de Fondos IRPF da casiña solidaria.

ESFRadio. Por que ALTRI NON?

Benvidas a un novo programa de ESFRadio. Hoxe vimos falar de Altri. Poucas quedarán que non saiban deste tema en Galicia.

Trátase dunha gran fábrica de celulosa e fibras textiles que a pasteira portuguesa Altri e Greenalia, teñen proxectada en Palas de Rei, no corazón de Galicia, en terras da Ulloa.

O proxecto de Altri perdeu folgos nos últimos meses tras a denegación de fondos europeos (recentemente, os de innovación, aínda que parece ser que foi por esgotamento orzamentario e si podería optar a outras financiacións, como a do Banco Europeo de Inversións) e a súa exclusión da planificación eléctrica estatal. Dende a Xunta de Galicia cualificouse recentemente a tramitación do proxecto como “secundario”, aínda que no seu día o apoiara sen fisuras (da Xunta depende aínda autorizar a captación de augas e a Autorización Ambiental Integrada). En calquera caso, antes de todo isto, en xaneiro, Altri xa impulsara a súa expansión en Galicia mediante un acordo para adquirir a Smarttia Greenalia Forest e Greenalia Logistics, dúas empresas importantes no sector forestal galego, que lle asegurarían conseguir materia prima.

Aínda cos ecos da recente mobilización multitudinaria en Compostela, convocada pola Plataforma Ulloa Viva e a Plataforma de Defensa da Ría de Arousa, quixemos adicar este programa a afondar nos motivos tal vez menos evidentes da oposición a este proxecto.

Para iso contamos con

  • Ana Isabel García. Doutora en Economía. Profesora e investigadora da Universidade de Santiago de Compostela, experta en políticas agroambientais e desenvolvemento rural
  • Mónica Cea. Veciña da Ulloa
  • Eduardo Corbelle. Doutor Enxeñeiro de Montes. Profesor e investigador da Universidade de Santiago de Compostela, especializado en cambios históricos da paisaxe

Produce: Jorge Lama. Presenta: Sergio Fernández

Sen obviar os impactos innegables no subministros básicos para que unha industria semellante funcione na zona (tanto de enerxía, que de momento quedou sen entrar no plan enerxético a nivel estatal, como de auga, co impacto no xa afectado embalse de Portodemouros e, por descontado, en toda a cunca do Ulla), quixemos afondar neste programa en impactos máis sistémicos. Falamos coas nosas invitadas impactos no tecido económico da zona, no tecido social de modelo de produción e consumo que realmente desexamos para Galicia e para o resto do mundo, e moito máis.

Non queremos apostar pola gran industrialización desacoplada da capacidade de carga dos territorios, nin ser a área de provisión de fibra de madeira para toda España a costa dos nosos ecosistemas e da nosa propia soberanía alimentaria.

A verdade é que foi unha conversa ben interesante, con moita reflexión e tamén datos relevantes para entender mellor os efectos perniciosos e os xeitos de operar tras proxectos macroindustriais coma este.

ESCOITA O PROGRAMA AQUÍ:

Enxeñería Sen Fronteiras premia o uso de software libre para reactivar participativamente montes abandonados

Acabamos de celebrar a primeira edición do Concurso de Iniciativas de tecnoloxía para o ben común aplicadas ao eido profesional, incluído no proxecto ESFpro, financiado pola Cooperación Galega da Xunta de Galicia e fondos da casiña solidaria da declaración da renda, que busca destacar o papel das empresas na transformación do modelo produtivo e social.

A proposta escollida foi a aplicación dun Sistema de Información Xeográfica de libre uso para reactivar montes veciñais abandonados e orientar aproveitamentos multifuncionais elaborada como a proposta gañadora da primeira edición do concurso de Iniciativas de tecnoloxía para o ben común aplicadas ao eido profesional.

Baixo o título Montes con futuro. SIG libre para reactivar montes veciñais abandonados e orientar aproveitamentos multifuncionais en Galicia, a agrupación forestal A Croa, de Camariñas, propón empregar unha metododoloxía de planificación colectiva do monte desenvolta como parte dun TFG da Politécnica de Lugo, de Ángela María Pérez Lema. Cun sistema de información xeográfica libre (QGIS) para mapear o territorio, man a man coas persoas propietarias, se verán as condicións de cada zona co obxectivo final de que a colectividade sexa quen de encaixar cada uso onde ten máis sentido e onde é máis probable que funcione. O proxecto contará cunha axuda de 400 euros e o acompañamento da ONGD para implementala, permitindo diversificar o monte con usos que poden convivir, madeira, froito, pastoreo, mel, micoloxía e outros aproveitamentos locais. Esta pilotaxe da metodoloxía se espera que sirva ademais para mellorala e poder despregala noutras zonas de Galicia.

Enxeñería Sen Fronteiras destaca a calidade das propostas recibidas na primeira edición do concurso e, de feito, engadiu unha mención especial cunha dotación de 150 euros para o proxecto Robótica Hospitalaria para Humanizar a Atención Sanitaria presentado polo Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia co obxectivo de mellorar o benestar emocional dos pacientes e humanizar a contorna hospitalaria.

ESFpro

O concurso de Iniciativas de tecnoloxía para o ben común aplicadas ao eido profesional forma parte do programa ESFpro que Enxeñería Sen Fronteiras desenvolve coas principais entidades profesionais da enxeñería, da tecnoloxía e da economía social e solidaria para detectar e impulsar boas prácticas á hora de levar ao ámbito profesional valores como a igualdade de dereitos entre homes e mulleres, o respecto polos dereitos humanos, a inclusión da diversidade ou a aplicación da perspectiva da sustentabilidade e do consumo ético sobre a adquisición e a xestión de materiais, de residuos e de enerxía.

Froito deste proxecto é tamén a Guía de Autodefensa Dixital e un estudo sobre a Tecnoloxía para o ben común e os dereitos humanos nos ámbitos profesionais tecnolóxicos de Galicia elaborado polo equipo do proxecto e que evidencia un alto grao de interese polas cuestións propostas desde ESFpro entre as organizacións participantes, aínda que se percibe que a aplicación efectiva de boas prácticas está condicionada por factores como o custo económico ou o descoñecemento de ferramentas e conceptos clave.

Destácanse algunhas diferenzas entre os perfís consultados: as persoas vinculadas a entidades que traballan na defensa dunha economía que poña a vida no centro mostran unha maior conexión entre valores persoais e organizacionais, mentres que entre os colexios profesionais apúntase a unha maior necesidade de clarificación conceptual e formación específica. En ambos casos, recóllese unha elevada disposición ao traballo en rede, como tamén o acreditan os distintos encontros e foros nos que se recolleron pareceres de diversas persoas e organizacións destes sectores da economía social e dos colexios profesionais de enxeñería.

Detalle de mapa de cobertura forestal por parcela

A foto do encabezado é unha masa de Pinus pinaster (piñeiro do país), realizada por Ángela María Pérez

Inauguración del sistema de agua y saneamiento en la comunidad de Tres Piedras, Honduras

Anteayer tuvo lugar la inauguración del Sistema de Agua en la comunidad de Tres Piedras, municipio de El Triunfo.

Hace dos años y medio dejábamos esta entrada sobre la identificación del problema y los trabajos iniciales para poner en marcha el proyecto. Este consistió en:

  • la construcción de una caseta de bombeo,
  • la red de bombeo y distribución,
  • un tanque de almacenamiento con capacidad de 15.000 galones (unos 56.000 litros),
  • la instalación de 120 conexiones domiciliares
  • el análisis de calidad de agua, el cual resultó favorable para el consumo humano.
  • construcción de 24 letrinas en viviendas que no contaban con este servicio y un módulo sanitario con dos letrinas en la escuela comunitaria.

Esta obra fue ejecutada en coordinación con la NASMAR y la comunidad, y con el acompañamiento de la Asociación Hondureña de Juntas Administradoras de Agua Potable y Saneamiento en la componente organizativa y el fortalecimiento de la Junta vecinal de Agua (que será quien quede gestionando el sistema, gracias a este fortalecimiento).

Fue posible gracias al apoyo de la Cooperación Galega de la Xunta de Galicia (dentro del proyecto 𝗣𝗥𝟴𝟬𝟯𝗗-𝟮𝟬𝟮𝟰/𝟱𝟳 “𝗠𝗲𝗷𝗼𝗿𝗮 𝗱𝗲 𝗹𝗮 𝗚𝗲𝘀𝘁𝗶𝗼́𝗻 𝗣𝘂́𝗯𝗹𝗶𝗰𝗮 𝗱𝗲𝗹 𝗔𝗴𝘂𝗮 𝗲𝗻 𝗹𝗼𝘀 𝗠𝘂𝗻𝗶𝗰𝗶𝗽𝗶𝗼𝘀 𝗱𝗲 𝗹𝗮 𝗠𝗮𝗻𝗰𝗼𝗺𝘂𝗻𝗶𝗱𝗮𝗱 𝗡𝗔𝗦𝗠𝗔𝗥 – 𝗙𝗮𝘀𝗲 𝟭 (𝗛𝗼𝗻𝗱𝘂𝗿𝗮𝘀), el aporte de la Municipalidad de El Triunfo y, de manera muy especial, la contribución de la comunidad, que participó activamente con su trabajo, esfuerzo y compromiso.

Agradecemos a la comunidad de Tres Piedras por su dedicación, disposición y acompañamiento durante toda la ejecución del proyecto, así como por recibirnos en un día tan significativo de celebración y convivencia

foto do encontro

Encontro final co profesorado de Hackers Sen Fronteiras fase 2

A mediados de novembro pasamos unha tarde ben nutritiva na ofi de Compostela. Xuntámonos profesorado participante en HsF, voluntarias e técnicas para avaliar como foron estes dous anos nos institutos e ver que construír nos vindeiros.

Comezamos botando unha ollada ao camiño percorrido, con números e lugares. Amosamos os titulares dos obradoiros feitos este ano:

Logo pasamos a contestar as seguintes cuestións que recollimos en cartulinas e amosamos a continuación:

E para rematar, indagamos sobre a viabilidade de poñer máis enerxía na formación a profesorado.
Pensamos que coa limitación horaria e de mobilidade do voluntariado, quizáis sería interesante
facer unha serie de encontros de profesorado e base social de ESF ao logo do ano, nos que cocrear
material para as aulas, compartir o que funciona e o que non e seguir tecendo rede. Isto é o que saiu:

Con todo isto, damos por finalizada a fase 2. Gracias a todas por facela posible.

Vémonos na fase 3, que xa se está a cociñar 😉